Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /home/thereceptor.nl/public_html/lib/database2.inc.php on line 3

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/thereceptor.nl/public_html/lib/database2.inc.php:3) in /home/thereceptor.nl/public_html/templates/item.php on line 21

Martelmuziek

Share on facebook Share on twitter
a A
MartelmuziekBert en Ernie kleurplaat.
— Juha van 't ZelfdeThursday August 15 2013

Niet alleen oorlog wordt steeds geavanceerder, maar ook martelmethodes worden inventiever. Wat door de beulen zelf omschreven wordt als 'manipulatie van de omgeving' of no-touch torture, is niets minder dan folteren met muziek.


Laat je speelgoed staan

Schuif gezellig aan

Voor Sesamstraat

Voor Sesamstraat 

 

Geen moment had componist Christopher Cerf van het warme openingslied van Sesamstraat kunnen bedenken waar zijn lied terecht zou komen. Een jaar na de opening van de Guantanamo Bay-gevangenis in 2002 berichtte de BBC dat het Amerikaanse leger bij zijn verhoren muziek inzette om de weerstand van terrorismeverdachten te breken. Onder de muziek die werd afgespeeld, waren nummers van Metallica, Britney Spears, Eminem en kinderliedjes. Tien jaar later lijkt er nog steeds geen einde gekomen te zijn aan deze martelpraktijk.


Het inzetten van muziek als verhoormethode is ontwikkeld om slaapdeprivatie te veroorzaken, capture shock te verlengen en gevangenen tijdens verhoren te desoriënteren. Inmiddels is het een gangbare methode in de Amerikaanse War on Terror. Het draaien van harde muziek laat geen zichtbare sporen achter op het lichaam van de gevangenen en wanneer je maar lang genoeg volhoudt, veroorzaakt de muziek zo veel pijn dat vrijwel ieder mens elke bekentenis zou afleggen – ook valse.


In januari 2002 opende Guantanamo Bay als gevangenis voor ‘vijandelijke strijders’, zoals de regering-Bush verdachten van terrorisme noemde. Aanvankelijk stonden er Humvees opgesteld met grote luidsprekers waaruit Born in The U.S.A. van Bruce Springsteen knalde. De muziek stond zo hard dat gevangenen noch bewakers elkaar konden verstaan. Na enkele weken stopte de muziek, omdat de bewakers pijn aan hun oren kregen.

 

Nieuwe verhoortechnieken

In november 2002 kreeg generaal-majoor Geoffrey Miller de leiding over Guantanamo. Hij introduceerde een aantal nieuwe verhoortechnieken (enhanced interrogation techniques) om gevangenen voor hun verhoor te verzwakken. Een van deze technieken was het continu draaien van harde muziek voor de vastgeketende gevangenen.


Onder deze gevangenen bevond zich de 19-jarige Ruhal Ahmed uit het Engelse Tipton. Ahmed was in 2001 met twee vrienden in Afghanistan toen hij door de Amerikanen werd aangezien als vijandelijke strijder, opgepakt en naar Guantanamo Bay gedeporteerd. Hij behoorde tot de eerste gevangenen die de nieuwe verhoortechnieken ondergingen. Na zijn overplaatsing naar Engeland in 2004, en zijn onmiddellijke vrijlating bij aankomst, sprak hij in een interview met BBC World Service over zijn ervaringen: ‘Soms speelden ze twee nummers tegelijkertijd, op verschillende tempo’s tegen elkaar in, bijvoorbeeld een rocknummer en een nummer van Johnny Cash. In totaal is dit me ongeveer vijftig keer overkomen. In de verhoorkamer worden je voeten aan de grond geketend, en je handen onder je benen aan je enkels, zodat je in een gehurkte houding zit. Vervolgens zetten ze een stroboscoop en keiharde muziek aan. (…) Ik had nooit gedacht dat ze muziek zouden kunnen gebruiken als een vorm van marteling. Ik dacht dat ze het voor de grap aanlieten. Maar na een tijdje realiseer je je dat het stemming beïnvloedt. Soms duurde het een halfuur, soms een uur. Daarna een dag, twee dagen. Het enige nummer dat ik me kan herinneren, is So Long van Eminem. Op een gegeven moment hoor je de woorden niet meer, maar hoor je alleen nog maar harde knallen en geschreeuw. Je raakt totaal van slag. Het is ontzettend eng om erachter te komen dat je door de muziek gek aan het worden bent.’

 

Geluidslimieten

Het bevel om muziek in te zetten tegen gevangenen kwam van ondervragers, die door Washington onder druk gezet waren om snel met resultaten te komen. Om dit te bespoedigen werden de verhoorhokjes voorzien van doorkijkspiegels, waren er videocamera’s die alles registreerden, wisselde de airconditioning extreem van temperatuur, stond de muziek hard en op repeat, en werd de ruimte alleen verlicht met een stroboscoop. Zelfs bewakers vonden het, zo vertelden ze de BBC, ‘eigenlijk vrij afschuwelijk’.


In Guantanamo werden de volgende geluidslimieten gehanteerd: maximaal achttien uur per dag muziek op het volume van een snelweg (84 dB); acht uur het volume van een motorfiets (90 dB); vier uur het volume van een vrachtwagen op volle toeren (95 dB); of twee uur het volume van een drilboor (100 dB). Gevangenen die deze behandeling hadden ondergaan, konden hierna niet meer normaal lopen, klaagden over pijn aan hun benen en rug, en hun hele lichaam deed zeer. Volgens Ahmed viel zelfs nadenken in zijn cel hem zwaar: ‘Het is alsof je er niet bent, niet in de echte wereld in ieder geval. Het enige wat je nog wilt doen, is je oren sluiten en niks meer kunnen horen.’


Deze herhaling van de herrie en de eindeloosheid van de ervaring is wat mensen tot waanzin drijft. ‘Wanneer je fysiek wordt gemarteld, kun je nog accepteren dat je in elkaar zal worden geslagen. De pijn ebt wel weg’, vertelde Ahmed aan de BBC. ‘Maar wanneer je psychologisch wordt gemarteld, kun je je geestelijk niet op dezelfde manier voorbereiden. Op een bepaald moment wordt het je gewoon te veel en word je gek. Het is hierna heel moeilijk om nog een normaal leven te hebben.’ Ahmed: ‘Ik kan geen harde muziek meer horen. Ik luister nog wel naar muziek, maar wanneer het te hard wordt komen alle herinneringen terug.’

 

Muziek als wapen

Het idee om muziek als wapen in te zetten om iemands weerstand te breken, dringt door tot de kern van waar martelen over gaat: je neemt de normaalste dingen in iemands leven – zoals muziek – en verandert deze in het meest verschrikkelijke denkbaar. Muziek is voor ons zó vanzelfsprekend dat we pas stilstaan bij hoe onontkoombaar ze is als we ons eraan ergeren. Denk aan een te harde iPod in een trein. Of aan een feestje bij de buren. En wie wel eens naar een concert is geweest waar niks aan was, weet dat je niet kunt wegluisteren, zoals je bijvoorbeeld wel kunt wegkijken van een afgrijselijk beeld.


Geluid is vanuit evolutionair oogpunt belangrijk voor ons, omdat onze hersenen gevormd zijn in een tijd waarin het horen van geluiden van levensbelang was. We zijn geprogrammeerd dreigende klanken te registreren en in te schatten of we ons moeten verdedigen door te vluchten, te vechten of ons gedeisd te houden. Maar wanneer we met ketens aan de grond vastzitten, hebben we die keuze niet. Ons ‘oude’ brein draait dan overuren, wordt uiteindelijk overvoerd en draait dan helemaal door.

 

Jericho

Het inzetten van muziek als wapen in de strijd kent een lange traditie. Drums, doedelzakken en trompetten werden altijd gespeeld om legers in de strijd te sterken en de vijand angst aan te jagen. Denk aan het Bijbelverhaal van Jozua, die na zes dagen in stilte rond de muren van Jericho te hebben gelopen op de zevende dag de muren ineen laat storten met hoorngeschal en luid geschreeuw. In 1990 gaf de Panamese militair leider Manuel Noriega zich over nadat hij in de ambassade van Vaticaanstad was omsingeld en uitgerookt met muziek van The Clash en Jon Bon Jovi. En in 1993 werden de muziek van Nancy Sinatra en geluiden uit horrorfilms gebruikt bij de belegering van David Koresh en de Branch Davidians in Waco.


Er is een directe link tussen het constant draaien van harde muziek in Guantanamo en de wijze waarop Amerika zijn manschappen trainde tijdens de Korea Oorlog in de jaren vijftig en de oorlog in Vietnam daarna, en dat is het Survival, Evasion, Resistance and Escape (SERE) trainingsprogramma. SERE was mede ontwikkeld om Amerikanen te wapenen tegen agressieve verhoortechnieken van de KGB tijdens de Koude Oorlog. Zo zou kunnen worden voorkomen dat strategische geheimen in handen van de vijand vielen, ook al zou een Amerikaan gemarteld worden. Tijdens SERE-training moeten soldaten onder meer 36-48 uur ononderbroken naar muziek luisteren, in gehurkte posities zitten, worden ze blootgesteld aan extreme hitte en kou, worden ze wakker gehouden en ondergaan ze extreme verhoren, waaronder soms met behulp van waterboarding. Dezelfde handelingen als de gevangenen in Guantanamo Bay moeten ondergaan.


In 2006 kwam in een artikel op de nieuwswebsite Salon naar voren dat bewakers en ondervragers op Guantanamo SERE-training hadden ondergaan. Ze wisten dus uit eigen ervaring dat deze verhoormethode geschikt was om gevangenen te breken. Onder druk van het ministerie van Defensie werd besloten deze technieken toe te passen op de belangrijkste gevangenen. In een artikel in de Washington Post in 2005 werd gesteld dat toen generaal-majoor Miller van Guantanamo naar Irak werd overgeplaatst, hij daar dezelfde verhoortechnieken introduceerde en tot standaardwerkwijze verhief voor het in wording zijnde Irakese gevangenissysteem. De bekendste gevangenis was Abu Ghraib.

 

Akoestisch bombardement

Inmiddels is gebleken dat tijdens de verhoren in Guantanamo, Irak en elders vaak dezelfde muziek werd gebruikt. Op deze Torture Playlist staan nummers als Click Click Boom van Saliva, Hit Me Baby One More Time van Britney Spears en Enter Sandman van Metallica. Ook nummers van Eminem, Dr. Dre en Queen komen hierop voor, net als, gek genoeg, de openingsmuziek van Sesamstraat, en het kinderliedje I Love You van Barney the Purple Dinosaur.


De nummers zijn grofweg in te delen in vier categorieën: dreigend (Click Click Boom), vervelend (Sesamstraat), seksueel (Hit Me Baby One More Time) en muziek die de westerse dominantie uitdraagt (We Are The Champions). Niet alleen vormde de muziek een akoestisch bombardement, bovendien legden ze een ongewenste cultuur op als een bombastische vorm van Amerikaans imperialisme. De kinderliedjes worden ook wel futility music genoemd: muziek die de zinloosheid van verzet moet aanwakkeren.


De laatste jaren komt er steeds meer openlijk verzet tegen de muzikale martelpraktijken van de Amerikanen. Zo startte de mensenrechtenorganisatie Reprieve in 2008 de campagne Zero dB, om een einde te maken aan het gebruik van muziek als verhoortechniek in Irak, Afghanistan en Guantanamo. De populaire Engelse band Massive Attack gebruikte het Meltdown Festival in het Londens Southbank Centre om zich uit te spreken tegen muziekmarteling. En in 2012 ontving de Duitse documentaire Songs of War: Music as a Weapon, waarin de componist van het Sesamstraat-lied gevolgd wordt, een Emmy Award.


Het is een schrale troost voor de honderden gevangenen die in Amerikaanse gevangenissen in Guantanamo Bay, Irak en Afghanistan blootgesteld zijn aan de geluidsterreur van hun ondervragers, maar het rumoer dat hierdoor is ontstaan, is een grote stap richting de erkenning van stilte als universeel recht.

Close page