Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /home/thereceptor.nl/public_html/lib/database2.inc.php on line 3

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/thereceptor.nl/public_html/lib/database2.inc.php:3) in /home/thereceptor.nl/public_html/templates/item.php on line 21

Nose Art

Share on facebook Share on twitter
a A
Nose Art Nose Art, Foto: US Air Force.
— Emma MeelkerThursday August 15 2013

Bezwering van de dood

Misschien heeft het te maken met het wonder van de mens als luchtreiziger. Met de onbegrijpelijke manier waarop een machine ons tijdelijk van de grond houdt. Feit is dat al sinds het begin van de luchtvaart piloten de neiging om hun vliegtuigen te beschilderen en zo iets menselijks te geven niet kunnen onderdrukken.


Eerst kregen de bommenwerpers, verkennings- en jachtvliegtuigen namen. Toen tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog duizenden vliegtuigen richting Europa trokken, begonnen soldaten met een hang naar het artistieke daar plaatjes bij te tekenen. Net achter de neus en onder het raampje van de cockpit doken meisjes op en cartoonfiguren. Variaties op de vlag en nog meer meisjes. Soldaten bliezen hun vliegtuigen leven in met Nose Art.

 

Folk Art
In de angstaanjagende en onzekere oorlogsjaren was Nose Art een manier voor de jonge piloten om de dood te bezweren. Hun leven hing af van het functioneren van hun vliegtuig. Die kregen dus plaatjes van bekende mensen, van beschermende symbolen en dingen die hen aan thuis deden denken: buurmeisjes en moeders. 


De vliegtuigen die Duitsland onder een bommenregen bedekten, hadden zo zoet-sussende namen en dito plaatjes. Shoo Shoo Baby. Sleepy Time Gal. Hiroshima werd van de kaart geveegd door een vliegtuig dat de naam van de moeder van de piloot had gekregen, Enola Gay. 


Nose Art-schilderingen waren dus hoogst persoonlijk. Ze gaven de soldaten daardoor een gevoel van trots en eigenheid in de nogal uniforme wereld van het leger. De verschillende crews probeerden elkaar af te troeven met de mooiste en meest originele plaatjes. Nose Art laat zich zo goed samenvatten als een soort soldatenversie van moderne graffiti: persoonlijk, competitief, vergankelijk en een beetje illegaal. 

 

Varga Girls
Een beetje illegaal. Want alhoewel het verboden is iets anders dan officiële symbolen op je vliegtuig te schilderen, werden de beschilderingen door de legerleiding tijdens de oorlog oogluikend toegestaan. Een bijzonder dunne lijn die de schilderende jongens bewandelden, was die van de hoeveelheid kleding die de meisjes op hun vliegtuigen aankregen. 


Het liefst hadden de soldaten toch (bijna) naakte meisjes op hun bak. Niet gek voor een groep jonge, ongetrouwde mannen die voor het eerst weg waren van huis, haard en vriendin. In de vette, ietwat krakkemikkige American way schilderden de soldaten meisjes in pin-upstijl, volronde guitige meisjes met een knipoog en lange benen. 


De stelregel bleek uiteindelijk: hoe verder van huis, hoe minder de meisjes aanhadden. De legerleiding was ver weg en de soldaten kregen ook een soort volksmandaat mee: zij die hun leven waagden voor de trots van de natie, mochten wel een pin-up op zijn tijd. Alberto Vargas werd zo een beroemde naam: deze airbrush-kunstenaar voor de Esquire verstond de kunst van het ‘opschilderen’ van kledingstukken. Zijn meisjes hadden technisch gesproken allemaal een japonnetje of badpak aan. Maar dat draaide uit op een soort bodypaint: onder de verf waren de contouren van de meisjes net zo duidelijk als ze bloot waren geweest. 


Zo ontstond de bekendste en meest populaire Nose Art: mooie meisjes op aerodynamisch gladde panelen. Ronde, geile vormen op vlakken die precies pas waren. Met dubbelzinnige grapjesnamen voor extra plezier: O-O Nothing!, Surprise Attack, Tantalizing Takeoff. 

 

Hedendaagse Nose Art
Sinds 1993 mogen pin-ups niet meer. Steeds meer vrouwen kwamen bij het leger en dat vroeg om een portie gender neutral. Sindsdien gaan Nose Artists voor schilderingen die iets over de missie zeggen. Zo zag tijdens de Eerste Golfoorlog van Koeweit een arrenslee getrokken door een stel kamelen het licht. Ook surfende aliens en andere fantasy-figuren zijn toegestaan.


De beschilderingen worden steeds vaker door professionals uitgevoerd: kunstenaars geven hele vloten tegelijk een nose-job. Zoals de afschrikwekkende schilderingen die de vijand angst moeten aanjagen. De welbekende haaientanden in bloedrood tandvlees zijn hier een goed voorbeeld van. Maar nog steeds proberen legereenheden elkaar af te troeven met hun verbeeldingskracht: wat te denken van Magere Hein, met een vette ster op zijn zeis, omringd door vlammen. Dit is een massavernietigingswapen, wil Hein zeggen. Of een joker met een hand vol kaarten met bommen erop geschilderd. Last Laugh. 

Meisjesproof, maar wel een stuk naargeestiger.

 

Boneyard-project

Ook moderne kunstenaars hebben de verslavende werking van een aerodynamisch canvas ontdekt. De kunstenaars van het Boneyard-project drijven het concept verder dan de neus en beschilderen de gehele oppervlakte van de lege hulzen van oude oorlogsvliegtuigen.


Deze kunstenaars blazen leven in een vliegtuigwrak dat anders in de woestijn van Arizona zou verroesten. Als eerbetoon aan de ‘folk art’ van de Tweede Wereldoorlog zijn de vliegtuigen niet met moeilijke kunst behangen. ‘Het moet iets zijn dat mijn grootvader ook mooi zou vinden.’

Close page