Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /home/thereceptor.nl/public_html/lib/database2.inc.php on line 3

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/thereceptor.nl/public_html/lib/database2.inc.php:3) in /home/thereceptor.nl/public_html/templates/item.php on line 21

Het zout vergeten

Share on facebook Share on twitter
a A
Het zout vergetenFoto: Mark D. Cummings
— Teresa van TwuijverThursday August 15 2013

Independence Day 1989

Als nationale Amerikaanse feestdag is 4 juli een terugkerend hoogtepunt van Americana. ‘Family and friends’ verzamelen zich rond de barbecue en verheugen zich op worstjes, bier, muziek, vuurwerk en star-spangled banners. Zo ook op luchtmachtbasis Soesterberg in 1989. Maar een Sovjet MiG-23 strooide roet in het eten.


Wolfhounds

Gomer pakte met zijn tanden een stuk rauw vlees uit de plastic zak van slagerij Voskuilen en slaagde er met twee kauwbewegingen in om een aanzienlijk deel ervan naar binnen te werken. Toen voelde hij een harde klap op zijn dij. ‘Gomer! No!’ De zandkleurige wolfshond, levende mascotte van het 32ste Tactical Fighter Squadron ‘The Wolfhounds’, rende als uit een boog geschoten naar buiten, zijn dunne tong uit zijn bek, zijn lange haren als wuivend gras rond zijn nek, langs de tafels met rood-wit-blauwe kleedjes, langs de moeders in zomerjurken, langs de barbecues, om zich ten slotte te verschansen onder het grote outdoor cinema screen dat was opgesteld voor de shelter. Vanavond stond de nieuwe Indiana Jones op het programma, Indiana Jones and the Last Crusade. De kinderen van de Apollowijk keken er al weken naar uit.

 

‘Gomer! When I get my hands on you…’ Rosa Malowne bekeek de ravage van de slagerszak. Een halve hamburgerschijf stak intact uit de roodroze massa. Konden ze het vlees nog eten of zou ze het beter weggooien? Ze keek naar het bioscoopscherm en zag twee hondenpoten en een hijgende onderkaak. Het beest zat haar gewoon uit te lachen. Ze besloot de slager te bellen voor een tweede bestelling. Ze moest toch terug naar het dorp, want ze was het zout vergeten. Zout stond niet op dit geïmproviseerde aanrecht vol ingevlogen lekkernijen. Vrouwen en kinderen kwamen zelden op de basis en piloten denken niet aan zout. 


Ze liep naar de jeep en hoorde enthousiast geblaf. Verdorie, weer Gomer. Ze zag hem naast twee mannen op de baan rennen. Een van hen, hij had zijn helm nog niet op, het was JD, stopte, draaide zich resoluut om naar Gomer, stak zijn linkerarm horizontaal in de lucht, wees ferm naar Rosa’s jeep en riep een bevel dat ze niet kon verstaan. De lobbes dribbelde haar kant uit. Net toen hij op de passagiersstoel sprong en zij zich afvroeg waarom Gomer wél naar mannen luisterde en niet naar vrouwen, vlogen de twee F-16’s brullend over haar hoofd en verdwenen achter de boomtoppen. Het was 9.42 uur, 4 juli 1989.

 

Poetic Justice

Kapiteins J.D. ‘JD’ Martin en Bill ‘Turf’ Murphy vertrokken met grote scepsis van Soesterberg om een mysterieus Sovjettoestel te onderscheppen. Toen ze hun veiligheidsgordels aansjorden, dachten ze nog dat ze op hun vrije dag in de maling werden genomen door de supervisor of flying, de enige Wolfhound die op 4 juli moest werken. Maar om 9.40 uur had het NAVO-radarpersoneel in Lüchow daadwerkelijk iets opgepikt. Een MiG-23 vloog het NAVO-luchtruim binnen en leek op ramkoers te liggen naar een van de grote Duitse steden. De piloot reageerde niet. Van de Russische HQ’s kwam geen enkel bericht. Het was vandaag Independence Day, hadden ze geschrokken beseft. Een symbolische dag voor een aanslag op de Verenigde Staten. Er waren ongetwijfeld genoeg Sovjets die de milde politiek van president Gorbatsjov, die toevallig in Parijs op staatsbezoek was, verafschuwden. Een fanaticus zou het Poetic Justice vinden dat op 4 juli de Derde Wereldoorlog toch nog uitbrak. 

 

Hartaanval

Op dat moment lag kolonel Nikolaj Skurigin, piloot van de betreffende MiG-23, met een gebroken been onder zijn parachute in een weiland ergens in Polen. Kermend van de pijn keek hij naar het bot dat uit de roodroze massa van zijn vlees stak en feliciteerde zichzelf wrang dat hij in de afgelopen twintig minuten niet twee keer een hartaanval had gekregen: de eerste toen hij 40 seconden na take-off van basis Kolobrzeg rook uit zijn toestel zag komen en hoorde dat de naverbrander ermee ophield, de tweede toen hij vanuit zijn schietstoel hoorde hoe de motor weer aansloeg en zag hoe het toestel hoogte-winnend doorvloog, met een veiligheidsgordel fladderend uit de open cockpit, als de tong van een jonge hond. 

 

Spook-MiG

JD en Turf vlogen met supersonische snelheid richting het Oosten, maar hadden geen idee waar ze naartoe moesten. Vier verschillende ground-controlled interception controllers kakelden door elkaar heen op de radiozenders, omdat niemand wist wat er aan de hand was. Pas toen JD door de kakofonie heen blafte dat hij één GCI-centrum wilde horen, ontvingen de piloten hun coördinaten en kregen ze de MiG-23 in het vizier. Het duurde twintig minuten voordat JD en Turf de GCI’s hadden overtuigd van de juistheid van hun waarneming. ‘No canopy and no pilot.’ ‘Say again…?’ ‘No pilot, no canopy.’ ‘Say again?!’ 


De spook-MiG boog af naar België. Er werd gehoopt dat de runaway de Noordzee zou halen. Maar om 10.37 uur was de brandstof op en stortte de MiG buiten Kortrijk neer op het enige huis in de omgeving. Daarbij kwam een 19-jarige jongen om het leven. De staart van de MiG-23 stak ongeschonden omhoog uit de puinhopen. De volgende dag bood president Gorbatsjov vanuit Parijs zijn condoleances aan. Het incident werd gecategoriseerd als een onfortuinlijk ongelukje. België kreeg een schadevergoeding van circa  625.000 euro. Geruchten zeggen dat een deel hiervan ging naar een nabijgelegen bordeel wegens derving van inkomsten. 

 

Koude Oorlog-slachtoffer

Met een bons legde Rosa Malowne de zware slagerstas naast de witte sesambroodjes en marshmallows, samen met een kilozak zout. Gomer tippelde kwispelend de baan op om kapitein JD te begroeten, die net uit zijn toestel klom met een gezicht op oorlog. Wat hem betreft had deze Independence Day een zwarte rand. ‘Ik kan jullie vertellen wat we vandaag hebben gedaan, maar dan moet ik jullie vermoorden’, grapte hij ’s avonds na de twee minuten stilte die de Amerikaanse gezinnen hielden uit respect voor het slachtoffer in Bellegem, een gevallene in de Koude Oorlog. Maar de mannen rond de barbecue vertrouwde hij zijn rotgevoel toe: ‘onze snelheid was te hoog, ik dacht dat het weiland leeg was, ik had de boerderij niet gezien, anders had ik de Flogger toch beter kunnen neerhalen.’ Met een boogje gooide hij een rauwe hamburger naar Gomer, die bedelend een meter verderop zat. Hij strooide wat zout over de steaks en legde ze op het sissende rooster. De kolen gloeiden rood op. Boven zijn hoofd begon het te schemeren. Ze konden strakjes de Indiana Jones-film aanzetten.

 

Zout

Onderzoek van het wrak wees uit dat de MiG in zijn laatste zes maanden minimaal vijf reparaties aan de motoren had ondergaan. Maar dat was niet de oorzaak van de crash. Luchtmachtbasis Kolobrzeg lag vlak bij de Baltische zee. Na inspectie bleken alle MiGs op die basis door zoutcorrosie veroorzaakte mankementen te vertonen. MiGs waren niet gemaakt voor zilte lucht. Daar hadden de Russische ingenieurs dus eenvoudigweg geen rekening mee gehouden. Ze waren het zout vergeten. 

Close page