Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /home/thereceptor.nl/public_html/lib/database2.inc.php on line 3

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/thereceptor.nl/public_html/lib/database2.inc.php:3) in /home/thereceptor.nl/public_html/templates/item.php on line 21

'Een doos van Pandora'

Share on facebook Share on twitter
a A
— Paul KempersSaturday September 10 2011

Kunstenaarsduo Kaleb de Groot & Roosje Klap ontwikkelt op uitnodiging van CBK Utrecht en Stichting Kunst in de Openbare Ruimte (SKOR) voor de voormalige vliegbasis een installatie die dienst doet als kroeg 'n museum. 'Het verleden openbreken en ondervragen, dat is wat we willen doen. Zodat je met een hoofd vol vraagtekens achterblijft.' Een gesprek in trefwoorden.


NAVO-basis
Roosje Klap (grafisch vormgever): Ik heb niet zoveel met militaire geschiedenis. Van Soesterberg wist ik, oneerbiedig gezegd, geen fuck af. Maar toen  we gevraagd werden een werk te ontwerpen waarin de verhalen en de geschiedenis van de voormalige vliegbasis zouden doorklinken, was ik meteen geboeid.
Kaleb de Groot (beeldhouwer): Dat Soesterberg een NAVO-basis was om het Vrije Westen te verdedigen, had ik nooit zo in de gaten. Ik ben van 1973; als puber hield je je niet echt bezig met zoiets abstracts als de Koude Oorlog. Later blijkt het een fascinerende geschiedenis en opent Soesterberg zich als een doos van Pandora: er is zoveel te vertellen over die wereld waar wij geen weet van hadden.
Roosje: Misschien heeft die interesse ermee te maken dat jij op je tiende al in soldatenuniform rondliep...
Kaleb: Ik woonde met m'n ouders op Cura'ao. Daar meerden ook de schepen van de Amerikaanse marine aan. Ik wilde meteen  naar West Point, de beste militaire academie van de United States of America! Vier jaar later was ik anarchist en stond ik met een graffitispuitbus op een skateboard.


Disney
Roosje: Wist je dat het wapen van het 32nd Tactical Fighter Squadron, het embleem met de hond, ontworpen is door de Walt Disney Studios? Niet zo gek als je weet dat Disney ' 'Uncle Walt' ' een vermaard communistenvreter was. En toch ziet 't eruit alsof de jongens op de basis het zelf hebben in elkaar hebben geflanst.
Kaleb: Ze noemden zich de 'Slobberin' Wolfhounds'. Het kwijlende beest lijkt erg op de  hongerige boze wolf uit het sprookje van Roodkapje. En toch heeft ie ook iets vrolijk cartoonesks. Dat associeer je niet echt met het embleem van een superstrak jagerssquadron uit de Koude Oorlog. Misschien heeft 't te maken met een apart gevoel voor pilotenhumor ' ook weer zoiets wat de verbeelding prikkelt. 


Dramatiek
Roosje: In Soesterberg moet je de dreiging die bij de oorlog en het militaire apparaat hoort zelf oproepen. Het terrein zelf is spectaculair leeg en kent nauwelijks dramatiek.
Kaleb: Er is natuurlijk nooit echt iets gebeurd. Sta je in de voormalige loopgraven van de Eerste Wereldoorlog in Belgi' en Noord-Frankrijk, kruipen de rillingen over je rug.
Roosje: Dat gebrek aan drama, die leegte, is ook wel mooi. 't Confronteert je met het geheime, verborgen karakter van een NAVO-basis: 'No trespassing!
Kaleb: In die kale ruimte is de streep zwart asfalt van de voormalige start- en landingsbaan visueel sterk: alsof het Opperwezen z'n scheerapparaat met een machtige haal door het gras heeft geslagen.
 

Feestjes
Kaleb: De Amerikanen gaven spannende feestjes, waar de meiden uit de omgeving stiekem op de brommer naar toe gingen. Met alle gevolgen van dien. We komen er in een volgende aflevering van de krant nog op terug, het Vroeger van Toen & De Liefde.
 

Kritisch kijken
Roosje: Dat is wat het museum je zou moeten leren. Dat je je ervan bewust wordt dat de betekenis van objecten erg afhankelijk is van de omgeving waarin ze getoond worden en de van de informatie die erbij wordt verstrekt.
Kaleb: Ik werk op dit moment aan een groot project waarin ik de veldtocht volg van generaal Van Daalen naar Atjeh, in 1904. Het is de eerste goed gedocumenteerde koloniale militaire actie. Dan zie je heel duidelijk: alles wat wij later te zien en te horen krijgen ' in het museum, in de media, de vakliteratuur ' is door de zeef van de autoriteiten gegaan. Hoe wij als Nederlanders naar onze geschiedenis kijken ' die van de koloni'n bijvoorbeeld ' is het resultaat van een gestuurd en gecontroleerd proces, en dat werkt door in de toekomst.
Roosje: Dat is wel iets om alert op te zijn. Ik ontdekte bijvoorbeeld dat in de 'Opregte Haarlemsche Courant' ten tijde van de Franse overheersing van alles werd geschreven ' geruchten, verzinsels ' over het grote militaire oefenterrein dat Soesterberg toen al was. De overheid liet daar snel een einde aan maken door de inhoud vooraf te controleren. Als je dat weet kijk je toch met heel andere ogen naar die krant.
Kaleb: Als kunstenaar wil ik zo kritisch mogelijk zijn, ook vanuit een persoonlijk engagement met de politiek. Voor ons museum in de vorm van een officers' mess ' er mag authentiek gerookt en gezopen worden ' wil ik het verleden openbreken en ondervragen. Zodat je waarschijnlijk toch weer met een hoofd vol vraagtekens achterblijft. Dat vind ik interessanter dan het geheven, betweterige wijsvingertje voorhouden. 

De Vliegbasis nu
Roosje: Je merkt dat er geweldig veel belangstelling voor is. Toch gaat de voormalige basis niet helemaal open; een groot gedeelte wordt afgesloten natuurgebied vanwege de unieke flora en fauna. Je kunt het wel zien, maar je mag er niet op. Op die manier blijft ook iets van het voormalige geheime karakter bewaard, dat vind ik mooi.
Kaleb: Hoor het eeuwig ruisen van de strubbebossen, het zoemen van korstmos' voor u speelt Soesterbergs faunafanfare, gratis en voor niets! 

The Receptor, sculptuur/verzamelplaats voor de herinneringen aan de voormalige luchtmachtbasis Soesterberg, zal in de loop van 2012/13 vorm krijgen.

Close page