Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /home/thereceptor.nl/public_html/lib/database2.inc.php on line 3

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/thereceptor.nl/public_html/lib/database2.inc.php:3) in /home/thereceptor.nl/public_html/templates/item.php on line 21

'Ik leefde in een hersenspoeling'

Share on facebook Share on twitter
a A
'Ik leefde in een hersenspoeling'Danny 'Barehands' Obermayer, tekening Kaleb de Groot
— Paul KempersSaturday September 10 2011

Hij voelde zich 'kiplekker' en had 'nergens spijt van'. Bijna vijftien jaar lang verbleef F-15-vlieger Danny 'Bare Hands' Obermayer onopgemerkt op de voormalige vliegbasis. Nu is de voorheen tot de tanden bewapende sergeant-majoor gepacificeerd. Profiel van een ideologische hardliner.


[SOEST] Ewoud Natelzang, bioloog in dienst van Stichting Het Utrechts Landschap, maakte  vorige week een van zijn controlerondes over de vliegbasis toen hij plotseling een hoog gierend geluid hoorde. Kort daarop klonken twee droge knallen en zakte de Landrover die Natelzang al jaren trouwe dienst bewijst door z'n hoeven: de voorbanden waren vakkundig aan flarden geschoten.
Instinctief zocht de veldbioloog dekking achter de laadbak, ondertussen met zijn Zeiss-Oerlikon-verrekijker de omgeving verkennend. Niets te zien, dacht hij nog toen hij opeens de scherpe punt van een bajonet in zijn rug voelde prikken. Ewoud Natelzang: 'In een reflex stak ik m'n handen omhoog. Tegelijkertijd hoorde ik een zware stem in Texaans accent schreeuwen 'Face down, on the ground. One suspicious move and you're dead man!'
'Ik deed ogenblikkelijk wat me bevolen werd. De man die zich over me heen boog ging gekleed in een camouflagepak en was tot de tanden bewapend. Ik zag messen met Rambo-bloedgeul, een raketwerper, granaten, een M-16-machinegeweer, een kruisboog en aan zijn koppelriem hingen ook een paar vervaarlijk uitziende wildklemmen. 'Well, you sure don't come unprepared' riep ik om het ijs te breken, maar toen had ik meteen een reusachtige knal voor m'n kop te pakken en werd alles zwart.'
De beminnelijke bioloog ' in het dagelijks leven een gedreven wetenschapper en begenadigd spreker over de wonderen van de natuur ' bleek in handen te zijn gevallen van sergeant-majoor Danny Obermayer, voormalig F-15-vlieger. 'Een reus van een vent', vertelt Natelzang als we hem spreken in de Spitfire Bar in Zeist. 'Maar zeker niet onvriendelijk, zoals later bleek toen we aan de praat raakten bij de barbecue met zelf geschoten hertensteaks, op de huid gebakken eekhoornworstjes en brandnetelsalade. Een prima jager ook, met een loeiharde linkse directe, dat wel.' En hij wrijft nog even over de blauwe plek op zijn kin.
 
Goed en kwaad
Natelzang bracht meer dan een week door in de bossen van Soesterberg met de Amerikaanse ex-vlieger. Obermayer, nu 51 jaar oud, bleek zich vanaf 1994, na de ontmanteling van de Navo-basis en het vertrek van het 32ste squadron, schuil te hebben gehouden in de natuur van het militaire terrein, waar tot 2008 de Nederlandse luchtmacht nog aanwezig was met Chinook-  en Cougar-helikopters.  Natelzang: 'Obermayer vertelde me dat hij het fel oneens was geweest met de beslissing om de Amerikaanse aanwezigheid in Soesterberg te bëindigen. Hij geloofde rotsvast in een tweedeling tussen goed en kwaad; dat gaf hem houvast. Voor wie een manicheïstisch wereldbeeld aanhangt, zei hij, is de val van de Muur een persoonlijk drama, het einde van alle zekerheden. 'Het vrije Westen' was voor hem geen loze kreet, maar een begrip dat zijn leven doel en richting gaf. Het was de vrije markt en het getalenteerde individu tegenover de lamlendige collectiviteitsgedachte van  de Russen, de Chinezen en de Noord-Koreanen; de sappige, energieke vrijheid van de hamburger tegenover de allesverlammende dictatuur van de sociaal-realistische koolsoep, zo vatte Danny het samen. 'Ewoud, you owe everything to the Yanks and you aren't even aware of it!' was een van zijn vaste uitspraken, en tegelijkertijd het teken dat hij de discussie voor die dag als bëindigd beschouwde.'  

Na elkaar een paar dagen te hebben afgetast raakten de mannen dieper in gesprek. Obermayer toonde zich onder de indruk van Natelzangs gedetailleerde kennis van de flora en fauna terwijl de dertigjarige veldbioloog langzaam meer kijk kreeg op het Koude Oorlog-gedachtegoed. Hij kon zelfs respect opbrengen voor Obermayers besluit om 'ondergronds' te gaan en als eenmansprotestbeweging tegen de gevolgen van glasnost en perestrojka te blijven strijden. 
'Volgens sommige aanhangers van de detente-gedachte ben ik gehersenspoeld in een overleefde ideologie,' vertelde Danny de gevangengenomen bioloog. 'Maar ik voel me daar kiplekker bij. Rechte lijnen trekken in het zand' en dan je hakken d'r in. Ergens voor staan. Vijandbeeld koesteren. Een dam opwerpen tegen het Rode Gevaar, met z'n goelags, beknotting van vrije meningsuiting en terreur op miljoenen onschuldige burgers. Jammer dat Gorbatsjov dat allemaal heeft veranderd met z'n politiek van de ontspanning; sindsdien leven we in een onveiliger wereld, waarin de chaos regeert. Ik durf wel te stellen dat het een stuk rustiger zou zijn als de Sovjet-Unie nog fier overeind stond. Want met alleen Noord-Korea als fakkeldrager van het Kwaad red je het niet, no way.'     
Op de vraag hoe hij als eenzame ex-vlieger/soldaat op de Heuvelrug dacht een bijdrage te leveren aan het vijanddenken uit de jaren vijftig en vroege jaren zestig, had Obermayer niet meteen een antwoord. Later zei hij dat louter zijn aanwezigheid ' hij dook wel eens in full combat outfit op voor de ramen van het nog in gebruik zijnde Camp New Amsterdam of gooide een onschuldige rookbom naar binnen in de verkeerstoren ' genoeg was om in ieder geval de herinnering aan de Koude Oorlog-tijd levend te houden. 'Zie mij als de spreekwoordelijke Japanse soldaat die niet wist dat de Tweede Wereldoorlog voorbij was en tot zijn laatste snik bleef doorvechten' liet Obermayer weten. 'Vrijwel niemand heeft 'm gezien, toch weet iedereen van zijn bestaan.'

Beslissende barbecue
Gaande de week werd het de veldbioloog duidelijk dat hij niet met een overspannen gek van doen had, maar met een gewetensvolle militair die de consequenties had getrokken uit zijn opvatting van hoe de wereld in elkaar stak. Dat het een wereldbeeld betrof waarin de snel veranderde politieke werkelijkheid niet werd toegelaten, deed niets af aan de bewonderingwaardige standvastigheid ervan.
Gezeten aan zijn vijfde organische trappistenbiertje van de dag vertelt Natelzang in de Spitfire Bar hoe hij tot het inzicht kwam dat Obermayer het militair-menselijke equivalent was van het eeuwenoude eikenstrubbebos. 'Je mag het vergezocht vinden, maar ik zag duidelijke overeenkomsten: beide zijn onveranderlijke representanten van het verleden; beide vertegenwoordigen een vaste, betrouwbare waarde in een razendsnel veranderende samenleving.'
Tijdens de laatste barbecue wist Natelzang de overhand te krijgen in een hoogoplopende discussie over de juiste manier om wild konijn te bereiden; terwijl Danny voet bij stuk hield dat niets een hageldoorzeefde konijnenrug er zo snel bovenop helpt als 'm wekenlang laten besterven in een mengsel van bessensap en zandhagedisurine, deed de bioloog een voorstel. Verrast door de plotselinge wending van het gesprek vergat Danny ('Weet je waarom ze mij 'Bare Hands' Obermayer noemen? Ik sla een volwassen mannetjesedelhert met mijn blote vuisten in een klap knock-out') even zijn rol als gijzelnemer.      
'Dat was het moment waarop ik hem vroeg of ie niet diep in zijn hart klaar was om gepacificeerd te worden en monumentstatus aan te vragen', herinnert Natelzang zich. 'Hij keek me verbluft aan. Gooide toen zijn uit hertshoorn gesneden barbecuetang en wapens weg ('Kijk uit voor de raketwerper!' riep ik nog, 'die kunnen zo maar vanzelf afgaan') en sloeg me keihard maar militair kameraadschappelijk op de rug.'Hot damn, Ewoud, you're so right, It's about time to get some recognition for what I've done', bulderde de voormalige Wolfhound-vlieger over de Soesterberger heide. 'It may be a good cause, a just cause, even a noble cause I've fought for ' but it a lonely life it is, that's for sure. Let's turn this flyboy into a Cold War monument. Love it. Feels just like coming home. I'm ready.' 
En zo komt het dat vanaf 2013 Danny 'Bare Hands' Obermayer deel uitmaakt van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), waarvan de Utrechtse Heuvelrug onderdeel is. Als boswachter/jachtopziener/publieksbegeleider en 'levend monument' uit de Koude Oorlog, die onvergetelijke periode uit de geschiedenis toen echte mannen vliegers waren en politieke overtuigingen nog ruggengraat hadden. 'Heeeere's Danny'..!' 





Close page