Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /home/thereceptor.nl/public_html/lib/database2.inc.php on line 3

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/thereceptor.nl/public_html/lib/database2.inc.php:3) in /home/thereceptor.nl/public_html/templates/item.php on line 21

Duizend voetbalvelden

Share on facebook Share on twitter
a A
Duizend voetbalveldenJayne Mansfield bezoekt de airbase in 1957
— Paul KempersFriday September 09 2011

De geschiedenis van vliegbasis Soesterberg kent vele verhalen. In de jaren tien van de vorige eeuw vond je er de luchtvaartpioniers, die 'knotsgekke kerels in hun vliegende kisten', die werden toegejuicht door het publiek op de tribunes. Een hoge officier van de Wehrmacht inspecteerde vlak na de inval van de Duitsers het zanderig terrein en sprak, snuivend van verontwaardiging, de gedenkwaardige woorden: 'Das ist kein Flugplatz, das ist eine Sahara'. Een kleine vijftien jaar later stegen er de eerste F-100-Sabre-jagers op om het  Westen te vrijwaren van het Rode Gevaar. 


Met de komst van de Amerikanen in 1954 ' onderdeel van de Koude Oorlog-strategie ' werd Nederland een stukje Verenigde Staten rijker. Meer dan vijftienhonderd hoog opgeleide piloten namen met hun gezinnen intrek in het in ijltempo opgetrokken Camp New Amsterdam en de Amerikaanse wijk van Soesterberg, waar zo'n vierduizend personen werden gehuisvest in prefab woningen. Met hun Super Sabres, F-4E Phantoms en F15's namen de 'Wolfhounds' van het 32nd Tactical Fighter Squadron de verdediging van ons luchtruim voortvarend ter hand, ondersteund door de bitterballen en het Heineken-bier in de officiersmess. Wat er verder precies op de basis gebeurde was ' op het geraas en gebrul van de fighter jets na ' strictly classified: de strenge Navo-generaals lieten geen pottekijkers toe.
Hoe leefde deze minimaatschappij naar Amerikaans model? Wat speelde zich af, daar op dat  door hekken en bossen van de burgerwereld  gescheiden terrein? Er waren barbecues, variëtavonden, sporttoernooien, militaire besprekingen, ruzies en affaires; men had beschikking over een eigen school, godshuis,supermarkt, ziekenhuis en eigen busdienst, alles American style en beveiligd door landmijnen en onbreekbare codetaal.
We weten dat seksbom Jayne Mansfield werd binnengevlogen om de troepen te vermaken, dat 'schavuit van Oranje' Prins Bernhard er zijn verzameling privévliegtuigen stalde en dat de Navo-officieren hun taak zeer ernstig namen. Communisten waren er om rauw op te vreten en de bewapeningswedloop diende de veiligheid van het Westen in 't algemeen en die van de Utrechtse Heuvelrug in het bijzonder.
Na de val van de Muur keerden de Amerikanen huiswaarts en gebeurde wat niemand voor mogelijk had gehouden: de vliegbasis, knooppunt van kerosine en hightech, werd onderdeel van de ecologische hoofdstructuur van Nederland. Geen HAWK-raketten meer of voorverwarmde hangars voor stand-by straaljagers, maar pacifistisch ontspannende wandel- en fietspaden door vierhonderd hectare militair terrein, duizend voetbalvelden groot. En de Russen? Die kwamen niet, zoals de voor dit blad ge'nterviewde journalist H.J.A. Hofland, voormalig Oost-Europa-verslaggever, altijd heeft geweten: 'Ik heb dat geen seconde geloofd.'
De herbestemming van vliegbasis Soesterberg als erfgoed van de Koude Oorlog en natuur- en recreatiegebied markeert een opmerkelijke bambificatie van tweehonderd jaar militaire geschiedenis. Balancerend op de dunne lijn tussen feit en fictie brengt The Receptor dit  bijzondere verleden tot leven, als onderdeel van het gelijknamige project van kunstenaarsduo Kaleb de Groot & Roosje Klap ' een opdracht van Stichting Kunst Openbare Ruimte en Centrum Beeldende Kunst Utrecht.
De kunstenaars werken de komende jaren aan 'het geheim van Soesterberg', een museale installatie in de vorm van een officiersmess, die losjes is geïnspireerd op de befaamde Beanery-kroeg van Edward Kienholz uit 1965. Want in de kroeg komen niet alleen de tongen los, maar verdicht zich ook de tijd en blijkt achter ieder verhaal een nieuwe onvermoede geschiedenis schuil te gaan, van de jacht op het recept voor de smakelijkste bitterbal tot de geheimste liefdesaffaires.
Beschouw The Receptor als een manifestatie tegen het vergeten in meerdere afleveringen. Over alles wat er tussen mensen gebeurt in een geïsoleerde omgeving en de ecologisch verantwoorde zandhagedis die daar getuige van is. Over reünies, DJ battles op de slaapzalen,  vijandbeeld en het geloof in UFO's. Een speels contrapunt van het toekomstige Nationaal Militair Museum in Camp New Amsterdam, waar de mannen en vrouwen met de mooie petten en pakken van Defensie nog altijd operabel zijn, met de pink op de naad van de legerbroek. En nog steeds verborgen voor de buitenwereld.    






Close page